Borrelia burgdorferi test PCR (Borelioza)

Opis badania: Borelioza (krętkowica kleszczowa) jest przewlekłą chorobą wywołaną przez bakterie Borrelia burgdorferi, przenoszoną przez kleszcze (Ixodes ricinus). Do zarażenia dochodzi po ukąszeniu przez zakażonego kleszcza. Największą aktywność kleszcze wykazują sezonowo: wczesną wiosną (kwiecień-maj) i jesienią (wrzesień-październik). W przebiegu choroby występują zmiany wielonarządowe: rumienie skórne, uszkodzenia układu nerwowego, narządu ruchu i serca. 

Materiał do badań: krew (EDTA), płyn mózgowo-rdzeniowy, biopsje zmian skórnych, płyn stawowy i in.

Bezpłatny zestaw pobraniowy zawiera: fomularz zlecenia, instrukcję pobierania i probówko-strzykawkę na krew. Jeżeli do badań pobrany ma być inny materiał, prosimy o te informacje w "Uwagach do zamówienia"

Przechowywanie i transport materiału: po pobraniu, materiał powinien być od razu przeniesiony do probówki (sterylnego pojemnika bez podłoża transportowego), zabezpieczającego materiał przed kontaminacją (skażeniem) bakteriami i grzybami z powietrza. Pobrany materiał można przechowywać w chłodziarce (+5°C) do 3 dni lub dłużej w zamrożeniu (poniżej -10°C), za wyjątkiem krwi. Transport próbki w temperaturze otoczenia nie powinien trwać dłużej niż 2 dni. Jeżeli próbka przesyłana jest do laboratorium pocztą kurierską lub priorytetową, nie należy nadawać przesyłki przed dniami świątecznymi lub wolnymi od pracy.

Metodyka badań: qualitative nested PCR

Czas wykonywania badania: do 10 dni roboczych, badania CITO do 3 dni

Na czym polega test PCR na boreliozę i czym różni się od innych metod?

Test PCR borelioza to zaawansowana metoda diagnostyczna, która wykorzystuje technikę łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR) do wykrycia materiału genetycznego bakterii Borrelia burgdorferi w próbce biologicznej pacjenta. To badanie nie polega na szukaniu przeciwciał – jak większość tradycyjnych testów – ale na bezpośrednim identyfikowaniu obecności patogenu, co czyni je niezwykle czułym narzędziem, szczególnie we wczesnych stadiach zakażenia.

W klasycznych metodach diagnostycznych, takich jak ELISA czy Western blot, szukamy przeciwciał wytwarzanych przez organizm w odpowiedzi na zakażenie. Choć są one standardem w praktyce klinicznej, mają pewne ograniczenia – przeciwciała mogą pojawić się dopiero po kilku tygodniach od zakażenia, a ich obecność nie zawsze świadczy o aktywnym procesie chorobowym. Może się więc zdarzyć, że pacjent zakażony boreliozą uzyska wynik fałszywie negatywny, jeśli badanie wykonano zbyt wcześnie, lub odwrotnie – wynik pozytywny mimo wyleczonego już zakażenia.

W przeciwieństwie do tego, test PCR na boreliozę daje nam możliwość uchwycenia bakterii w czasie rzeczywistym — dosłownie. Analiza polega na powieleniu charakterystycznych fragmentów DNA krętka Borrelia, jeśli tylko znajdują się one w badanym materiale. Dzięki temu możemy potwierdzić obecność zakażenia już w bardzo wczesnej fazie, kiedy leczenie jest najskuteczniejsze i ryzyko powikłań najmniejsze.

Dodatkowym atutem tej metody jest jej przydatność w przypadkach, które nie wpisują się w klasyczne schematy – np. u osób z przewlekłymi, niespecyficznymi objawami, które trwają od miesięcy lub lat, a dotychczasowe badania nie przyniosły rozstrzygającej diagnozy. W takiej sytuacji badanie PCR borelioza bywa przełomowe – daje odpowiedź, której nie potrafiły dostarczyć wcześniejsze testy.

Oczywiście, jak każda metoda, również PCR ma swoje ograniczenia. Bakterie Borrelia nie zawsze są obecne we krwi – dlatego dobór odpowiedniego materiału do badania (np. płynu mózgowo-rdzeniowego, wycinka skóry, aspiratu ze stawu) powinien być dostosowany do objawów pacjenta. Mimo to, test PCR borelioza pozostaje jednym z najbardziej zaawansowanych narzędzi diagnostycznych, pozwalających nie tylko potwierdzić zakażenie, ale również lepiej zrozumieć jego charakter i zasięg.

Kiedy warto wykonać badanie PCR borelioza? Objawy i sytuacje kliniczne

Borelioza jest chorobą niezwykle podstępną. Potrafi przez długi czas rozwijać się w sposób niemal niewidoczny, bez spektakularnych objawów, które jednoznacznie skierowałyby nas do lekarza. To właśnie dlatego tak ważna jest czujność i szybka reakcja, szczególnie wtedy, gdy doszło do ugryzienia przez kleszcza lub przebywaliśmy w miejscu, gdzie ryzyko kontaktu z zakażonym pasożytem było wysokie. Jeśli pojawił się nawet najmniejszy niepokój, warto rozważyć wykonanie badania PCR borelioza, które pozwala precyzyjnie wykryć obecność bakterii w organizmie.

Najbardziej oczywistym wskazaniem do wykonania testu PCR na boreliozę jest wystąpienie tzw. rumienia wędrującego — charakterystycznej zmiany skórnej, która pojawia się w miejscu wkłucia i stopniowo się powiększa. Jednak co istotne, rumień ten nie występuje u wszystkich zakażonych. Jego brak nie wyklucza infekcji, a jednocześnie może uśpić naszą czujność. W takich przypadkach ogromne znaczenie ma szybka diagnostyka molekularna, która pozwala uchwycić zakażenie, zanim rozwinie się pełnoobjawowa choroba.

Do wykonania testu powinny nas skłonić także objawy przypominające grypę, które pojawiają się po kontakcie z kleszczem — gorączka, bóle głowy, sztywność karku, zmęczenie, bóle mięśni i stawów. Niewielu pacjentów łączy takie objawy z boreliozą, a przecież to właśnie początkowa faza choroby. Im wcześniej zidentyfikujemy przyczynę, tym łatwiej możemy ją skutecznie leczyć.

Test PCR borelioza jest także bardzo pomocny w diagnostyce tzw. boreliozy późnej i przewlekłej. U pacjentów, którzy od miesięcy zmagają się z objawami neurologicznymi, przewlekłym bólem stawów, mgłą mózgową, kołataniem serca czy zaburzeniami snu — a jednocześnie mają ujemne lub niejednoznaczne wyniki serologiczne — metoda PCR może być decydująca. Pozwala uchwycić aktywną infekcję w sytuacjach, gdy inne testy nie przynoszą odpowiedzi.

Również osoby po nieskutecznym leczeniu antybiotykowym, które nadal odczuwają objawy boreliozy, powinny rozważyć ponowną diagnostykę metodą PCR. Nawrót objawów może wskazywać na przetrwałe zakażenie lub reinfekcję, a badanie PCR borelioza pomaga je odróżnić. W takich przypadkach warto wykonać test z odpowiedniego materiału — nie tylko z krwi, ale czasem również z płynu stawowego czy wycinka skóry, w zależności od dominujących objawów.