Treponema pallidum test PCR

Treponema pallidum test PCR

Podwójny test PCR w kierunku krętka bladego Treponema pallidum powodującego kiłę (syphilis).

Badanie polega na wykryciu dwóch genów Treponema pallidum (polA, tpp47) metodą nested PCR. Test jest superczuły i najbardziej specyficzny. Może być stosowany do próbek z bloczków parafiowych oraz archeologicznych.

Jest to najdokładnieszy i najbardziej specyficzny test genetyczny potwierdzający obecność DNA krętka kiły w badanym materiale biologicznym. Wykonywany jest najczęściej w celu potwierdzenia lub wykluczenia wyników tradycyjnych badań screeningowych takich jak: WR - odczyn Wssermanna (obecnie nierekomendowany jako zbyt niedokłany), testy kłaczkowe VDRL (Veneral Disease Research Laboratory) i USR (Unheated Serum Reagin), testy antygenowe FTA (Fluoroscent Treponemal Antibody Test) i FTA-ABS (Fluoroscent Treponemal Antibody Absorbent Test), test hemaglutynacji TPHA (Treponema Pallidum Hemagglutination Assay) oraz test Nelsona TPI (Treponema Pallidum Immobilization Test)

 Metodyka badań: LNPCR (long nested PCR) i SNPCR (short nested PCR)

Czas realizacji badania : do 10 dni roboczych, badania CITO do 3 dni

Zestaw pobraniowy zawiera zlecenie, instrukcję oraz wymazówkę do szyjki macicy / cewki moczowej lub probówko-strzykawkę na krew. UWAGA! Prosimy w "Uwagach do Zamówienia" jasno sprecyzować, jaki materiał będzie przysyłany do badań.

Test TPHA a test PCR – czym się różnią i kiedy warto je wykonać?

W diagnostyce kiły najczęściej spotykamy się z badaniami serologicznymi, a jednym z najbardziej znanych jest test TPHA. To badanie, które wykrywa przeciwciała skierowane przeciwko krętkom Treponema pallidum. Jego największą zaletą jest to, że potrafi potwierdzić kontakt z bakterią, także taki, który miał miejsce wiele lat wcześniej. Jednak test TPHA ma swoje ograniczenia: wynik nie mówi nam, czy zakażenie jest obecnie aktywne. Może wskazywać na przebyte zakażenie albo takie, które zostało skutecznie wyleczone. W praktyce oznacza to, że badanie TPHA jest narzędziem przesiewowym, ale nie zawsze wystarczającym, aby podjąć konkretne decyzje kliniczne tu i teraz.

Zupełnie inaczej działa test PCR Treponema pallidum, który koncentruje się na wykrywaniu materiału genetycznego krętka — bezpośrednio, w czasie rzeczywistym. Dzięki technice łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR), test identyfikuje fragmenty DNA bakterii obecne w badanej próbce. To diagnostyka, która pozwala stwierdzić aktywne zakażenie, nawet jeśli organizm nie zdążył jeszcze wytworzyć przeciwciał. Właśnie dlatego metoda PCR jest szczególnie cenna w pierwszych tygodniach zakażenia, kiedy klasyczne testy serologiczne mogą być jeszcze ujemne.

Przewagą testu PCR Treponema pallidum jest również jego zastosowanie w sytuacjach nietypowych. Kiedy objawy są niewyraźne, wrzód nie przypomina klasycznej zmiany, gdy podejrzewamy zakażenie u partnera albo chcemy potwierdzić skuteczność leczenia – PCR daje odpowiedź, której nie zapewnia test TPHA. Różnice w czułości i specyficzności tych dwóch badań sprawiają, że często traktujemy je jako narzędzia komplementarne, a nie konkurencyjne.

Kiedy warto wykonać badanie Treponema pallidum? Objawy i sytuacje ryzyka

Zakażenie kiłą wciąż budzi emocje i bywa tematem tabu, choć w praktyce medycznej stykamy się z nim znacznie częściej, niż mogłoby się wydawać. To choroba, która nie wybiera – może dotyczyć każdego, niezależnie od wieku, płci czy stylu życia. Współczesna mobilność, swoboda relacji międzyludzkich i nierzadko brak objawów we wczesnych stadiach sprawiają, że wiele zakażeń pozostaje niezdiagnozowanych przez miesiące, a nawet lata. Dlatego tak ważne jest, byśmy wiedzieli, kiedy warto wykonać badanie Treponema pallidum, zanim choroba rozwinie się w sposób trudny do opanowania.

Typowym objawem wczesnego zakażenia jest tzw. wrzód twardy – pojedyncza zmiana o owrzodziałym charakterze, najczęściej bezbolesna, zlokalizowana w miejscu kontaktu z patogenem. Może pojawić się w okolicy narządów płciowych, odbytu, ust czy gardła. Niestety, ze względu na bezobjawowy przebieg, wiele osób nie zauważa tej zmiany lub przypisuje ją innym przyczynom. Po kilku tygodniach zmiana znika samoistnie, co daje fałszywe poczucie zdrowia – a bakteria tymczasem rozprzestrzenia się po całym organizmie.

W fazie wtórnej mogą wystąpić rozległe objawy: wysypka na dłoniach i stopach, powiększenie węzłów chłonnych, bóle głowy, osłabienie, stany podgorączkowe. W tej fazie badanie Treponema pallidum jest nie tylko zalecane, ale wręcz konieczne – bo choroba jest w pełni uleczalna, o ile zostanie prawidłowo rozpoznana. Nieleczona kiła może przejść w fazę utajoną, a stamtąd – do trzeciego etapu, w którym dochodzi do poważnych uszkodzeń układu nerwowego, sercowo-naczyniowego i narządów wewnętrznych. Wtedy leczenie jest już znacznie bardziej skomplikowane, a niektóre zmiany mogą być nieodwracalne.

Szczególną ostrożność powinni zachować ci z nas, którzy odbyli kontakt seksualny z nowym partnerem lub partnerką bez zabezpieczenia. Nawet jeśli nie zauważyliśmy u siebie żadnych zmian – ryzyko zakażenia wciąż istnieje. Dotyczy to także osób aktywnych seksualnie, korzystających z aplikacji randkowych, pacjentów HIV‑pozytywnych oraz osób z obniżoną odpornością. Warto dodać, że kiła może przenosić się również przez kontakt oralny – co czyni ją jeszcze trudniejszą do kontrolowania bez badań.

Badanie TPHA warto wykonać w sytuacjach przesiewowych – na przykład przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, rozpoczęciem terapii immunosupresyjnej, w diagnostyce niepłodności czy w ramach badań kontrolnych u kobiet w ciąży. Z kolei test PCR Treponema pallidum jest nieoceniony, gdy zależy nam na szybkim i precyzyjnym wykryciu aktywnej infekcji – szczególnie we wczesnej fazie zakażenia lub wtedy, gdy klasyczne testy serologiczne są jeszcze ujemne.